هرس درخت انگور در پاییز، یکی از کارهای اصلی هر تاکستان به شمار می‌آید. درخت در طول تابستان شاخه‌های فراوانی می‌دهد و بخش زیادی از آن‌ها در سال بعد میوه‌ای نمی‌آورند. این شاخه‌های اضافه، غذای بوته را مصرف می‌کنند و جلوی نور و هوا را می‌گیرند. با یک هرس درست، قدرت تاک به شاخه‌های مفید هدایت می‌شود. اگر زمان، ابزار و روش کار را بشناسید، باغی پرجوانه و پرمحصول در انتظار شما خواهد بود.
بهترین زمان هرس پاییزه انگور
برای حفظ سلامت و باردهی بوته، خرید کود مناسب و آبیاری اصولی در طول فصل ضروری است. پس از این مراقبت‌ها، هرس درخت انگور را نیز باید در زمان درست انجام داد. بهترین موقع، پس از ریزش کامل برگ‌ها و ورود بوته به دوره خواب است؛ چون شیره‌ی گیاه در این مرحله از شاخه‌ها به ریشه منتقل می‌گردد. هرس زودهنگام، جوانههای تازه را تحریک کرده و اولین سرمای پاییزی آن‌ها را نابود میکند.
زمان هرس انگور در مهر تا آذر به شرایط اقلیمی هر باغ بستگی دارد. در مناطق کوهستانی، اتمام هرس تا اواخر آبان توصیه می‌شود، اما در مناطق معتدل، آذرماه نیز فرصت مناسبی است. روزی آفتابی و بدون یخبندان را انتخاب کنید تا زخم‌های هرس در هوای ملایم، سریع‌تر ترمیم یابند.
ابزارهای ضروری پیش از شروع کار
هرس تاک انگور در پاییز بدون ابزار مناسب، هم زمان زیادی از شما می‌گیرد و هم به بوته آسیب می‌زند. باغداران حرفه‌ای قبل از ورود به باغ، همه‌ی وسایل را کنار هم می‌چینند و تیغه‌ها را تیز و ضدعفونی می‌کنند. فهرست زیر، ابزارهای ضروری این کار را شامل می‌شود:
- قیچی باغبانی دوتیغه
بدون آسیب به شاخه، برشی تمیز و کوچک ایجاد میکند.
- الکل یا مایع ضدعفونی
برای جلوگیری از انتقال بیماری میان بوته‌ها هنگام کار با ابزار به کار می‌رود.
- دستکش ضخیم
برای حفاظت از دست هنگام کار با درختان انگور و ابزار باغبانی ضروری است.
مراحل گام‌به‌گام هرس درخت انگور
هرس درخت انگور در پاییز، پایه‌ی محصول خوب سال بعد است. انگور فقط روی شاخه‌های تازه‌ی همان سال میوه می‌دهد؛ پس شاخه‌های کهنه و خشک باید از بوته جدا شوند. این کوتاه‌کردن زیاد در نگاه اول نگران‌کننده است، اما تاک آن را به‌خوبی تحمل میکند. روش هرس درخت انگور از مراحل زیر تشکیل می‌شود:
- گام اول
شاخه‌های خشک، شکسته و بیمار را از بن ببرید. رنگ تیره، پوست ترک‌خورده و نبودن جوانه، نشانه‌ی چوب مرده‌اند.
- گام دوم
از میان شاخه‌های یک‌ساله، دو تا چهار شاخه‌ی قوی که ضخامتی به اندازه یک مداد دارند را نگه دارید. باقی آن‌ها را کامل جدا کنید.
- گام سوم
روی هر شاخه‌ی منتخب، شش تا دوازده جوانه باقی بگذارید و سر شاخه را کوتاه کنید. تعداد جوانه به قدرت بوته بستگی دارد؛ بوته‌ی جوان‌تر، جوانه‌ی کمتری را تحمل میکند.
- گام چهارم
پیچک‌ها و شاخه‌های آویزان را از داربست باز کنید و دور بریزید. این کار، راه عبور هوا را بازتر میکند.
- گام پنجم
برش‌ها را کمی بالاتر از جوانه و با شیب رو به پایین بزنید، سپس زخم‌های بزرگ را با ماستیک بپوشانید.
رازی که باغداران حرفه‌ای می‌دانند
باغداران حرفه‌ای می‌دانند که هرس انگور برای باردهی بیشتر مؤثر است، به شرط آنکه بار هر بوته با توانش سنجیده شود. تاک قوی توانایی به ثمر رساندن جوانههای بیشتری را دارد، اما جوانههای بوته‌ی ضعیف باید هرس شوند؛ چون بار اضافه، خوشه‌هایی ریز و کم‌شیرین به بار می‌آورد. پس، به اندازه توان هر بوته روی آن جوانه باقی بگذارید.
اشتباهات رایج در هرس پاییزه
هرس درخت انگور در پاییز با چند اشتباه ساده، محصول سال بعد را کم میکند. باغداران تازه‌کار بیشتر در زمان‌بندی، شمار جوانه و ابزار کار خطا می‌کنند. فهرست زیر، مهم‌ترین این اشتباه‌ها را نشان می‌دهد:
- هرس پیش از ریزش کامل برگ‌ها
- گذاشتن جوانه‌ی بیش از اندازه
- استفاده از تیغه‌ی کند
- ضدعفونی نکردن ابزار
- برش بسیار نزدیک به جوانه
- رها کردن زخم‌های درشت بدون ماستیک
مراقبت‌های لازم بعد از هرس
پس از پایان هرس، تاک به چند مراقبت ساده نیاز دارد تا زمستان را سالم بگذراند. یک آبیاری ملایم، بوته را برای خواب زمستانی آماده می‌سازد، اما آب فراوان به ریشه آسیب می‌رساند. سم‌پاشی روی شاخه‌ها و زخم‌ها نیز، جلوی قارچ‌های سرمازا را سد میکند. شاخه‌ها و برگ‌های افتاده روی زمین را هم از باغ بیرون ببرید؛ چون پناهگاه آفت و بیماری‌اند. با رعایت این موارد، درخت انگور، بهاری پرجوانه و سالم در پیش خواهد داشت.
جمع‌بندی
هرس درخت انگور در پاییز، به زمان درست و ابزار تیز و ضدعفونی‌شده نیاز دارد. نگه‌داشتن جوانه‌ی متناسب با توان بوته و مراقبت‌های پس از هرس، بهاری پرمیوه را برای شما رقم می‌زند. اما هرس به‌تنهایی کافی نیست؛ تاک برای باردهی بالا، تغذیه‌ی درست هم لازم دارد. کود مناسب، ریشه را تقویت کرده و به رشد خوشه‌هایی درشت و خوش‌طعم کمک میکند. برای شروع یک تغذیه اصولی، سری به فروشگاه کودیتو بزنید و کودهای مغذی و ارگانیک آن را بررسی کنید و بهترین محصول را برای درختان خود سفارش دهید.